Skip to content

Kalendar

1 mars 1941 Bullgaria firmos aleance me Hitlerin

Kalendar - Mër, 03/01/2017 - 05:00
Me 1 mars 1941, ne Luftes e II Boterore, Bullgaria iu bashkua fuqive te Aksit pas firmosjes te Paktit Tripalesh.
Kur Lufta e II Boterore shpertheu, Bullgaria deklaroi neutralitetin. Por mbreti bullgar Boris kishte deshire te zgjeronte territoret bullgare, dhe Gjermania nderkohe e kishte detyruar Rumanine te riparonte Dobrujan jugore - qe Bullgaria e kishte humbur ne Luften e I Boterore. Bullgaria kishte zgjedhur aleancen e gabuar ne Luften e I Boterore, duke vendosur ti bashkohej Fuqive te Qendres (Austro-Hungarise dhe Gjermanise), per te rregulluar ceshtjen e territoreve te saj. Mbreti Boris ishte i vendosur te mos bente te njejtin gabim perseri.

Por duke besuar propoganden hitleriane se Gjermania e kishte fituar luften nderkohe, mbreti Boris zgjodhi perfshirjen e vendit te tij ne anen e fuqive te Qendres. Hitlerit i nevojitej aleanca bullgare per te mundesuar kalimin e trupave te tij nga Bullgaria kunder Jugosllavise e Greqise. Nese gjermanet do fitonin ne Greqi, Bullgaria shpresonte te rimerte teritoret bullgare ne jug te vendit qe ishin brenda kufirit grek. Me 1 mars, Gjermanet hyne ne Ballkan, pas firmosjes ne Viene nga mbreti bullgar te Paktit Tripalesh.

Brenda nje kohe te shkurter Bullgaria u benefit nga aleanca e re; ajo mori territore edhe nga Jugosllavia edhe nga Greqia. Por Hitleri nuk e kishte shfrytezuar akoma plotesisht partnerin e tij.- Hitleri e donte Bullgarine ta ndihmonte ne luften kunder Bashkimit Sovietik. Por ndersa mbreti Boris pergatiti trupat per ne frontin e lindjes me 1943, komunistet organizuan nje rezistence te fuqishme ne vend, duke vrare me shume se 100 oficere pro-naziste. Mbreti Boris gjithashtu vdiq ne kete kohe nga nje atak ne zemer. Qeveria e re e krijuar, mbeti besnike e Gjermanise. Disa qeveri u krijuan e rane deri ne kohen kur Bashkimi Sovietik sulmoi Bullgarine ne shtator 1944, gje qe solli ne nje Bullgari pro-sovietike te pas-luftes.

Kategoritë: Kalendar

28 shkurt 1994 NATO kryen sulmin e pare ne Europe

Kalendar - Mar, 02/28/2017 - 05:00
Me 28 shkurt 1994, u krye sulmi i pare i NATO-s ne Europe. Ne aksionin e pare ushtarak ne historine 45 vjecare te NATO-s, aeroplanet ushtarak amerikane rrezuan kater aeroplane ushtarake serb qe ishin perfshire ne nje mision bombardimi duke cenuar zonen e jo-fluturimit ne Bosnie.

SHBA, 10 vende europiane, dhe Kanada themeluan NATO-n me 1949 si nje roje-sigurie kunder agresionit sovietik. Me mbarimin e Lufts se Ftohte, anetaret e NATO-s rane dakort qe forcat e tyre ushtarake te perdoreshin ne misione paqeruajtse ne vendet jashte aleances dhe me 1994 ato nxiten OKB-ne te miratoje nje rezolute per te perfunduar konfliktin e pergjakshem ne ish-Jugosllavi. Me 1994 dhe 1995,avionet e NATO-s kontrolluan zonen mbi Bosnje-Hercegovine duke goditur avionet ushtarak serbe dhe pozicionet e serbeve te Bosnjes.

Kategoritë: Kalendar

27 shkurt 1916 austriaket pushtojne Durresin

Kalendar - Hën, 02/27/2017 - 05:00
Me 27 shkurt 1916, pas kompletimit te pushtimit te Serbise e te Malit te Zi, ushtria Austro-Hungareze avancoi ne drejtim te Shqiperise, duke pushtuar qytetin bregdetar te Durresit me 27 shkurt 1916.
Durazzo apo Durresi, kishte sherbyer si nje port i rendesishem i rajonit qe nga shekulli i 5-te, kur ishte pjese e Perandorise Romake. Pas invazionit Otoman, rreth fundit te shekullit 14-te, shume shqiptare emigruan ne Itali; por shumica e tyre, qe qendroi ne vend, u konvertuan ne myslimane. Nga fundi i shekullit 19 nacionalizmi shqiptare shpertheu me nje numer revoltash kunder sundimit Otoman. Vendet fqinje, Serbia dhe Greqia, kerkuan ta ndajne mes tyre Shiperine pas terheqjes se turqve. Fuqite e Medha Europiane, Gjermania, Britania e Madhe, Franca, Austro-Hungaria dhe Rusia, caktuan nje komision special per te vendosur kufijte e Shqiperise-post Otomane, proces ne te cilin 40 perqind e popullsise dhe me shume se gjysma e territorit iu hoqen Shqiperise, perfshij Kosoven (qe ju dha Serbise) dhe Camerine (qe ju dha Greqise).

Megjithese me pare e kishin njohur pavaresine e Shqiperise, Fuqite e Medha Europiane emeruan nje princ gjerman, Wilhelm of Wied, si sundimtare te Shqiperise. Vetem disa muaj pasi Princi Wilhelm arriti ne Shqiperi, me mars 1914, Lufta e Pare Boterore shpertheu ne Europe, dhe princi Wied u shtrengua t'ia mbathe nga Shqiperia ne kushtet e nje opozite te forte te vendasve.

Shqiperia shpejt u shnderua ne nje fushe beteje mes Aleateve dhe Fuqive te Qendres. Me 1915, Durresi u pushtua nga italianet, te cilet e quajten ate Durazzo. Pasi ushtrite e Fuqive te Qendres, Gjermania dhe Austro-Hungaria, vershuan ne Ballkan, duke mare kontrollin e Serbise e te Malit te Zi, mijra serb ja mbathen per ne Shqiperi, ku italianet dhe Aleatet i ndihmuan te evakuojne per ne ishullin e Korfuzit, ku ishte krijuar qeveria provizore serbe.

Ne prag te invazionit austriak te Durresit, ushtria italiane vrau rreth 900 mushka e gomere, para se te linte qytetin; gjithashtu shume banore te Durresit u larguan ne mase. Lideri i Shqiperise, Esad Pasha, ia mbathi per ne Napoli ku krijoi nje qeveri te perkohshme shqiptare. Nderkohe Austria do e mbante te pushtuar Shqiperine deri ne fund te luftes (nga fundi i 1918-s).

Ne Konferencen e Paqes te Luftes se Pare Boterore, ne Versaje, fati i Shqiperise ra perseri ne duart e fuqive Europiane. Shqiperia u kerkoi fuqive fituese te Aleateve, vecanerisht Shteteve te Bashkuara, te mbrojne pavaresine e tyre nga Serbia, Mali i Zi, Italia dhe Greqia. Pas shume pazaresh, Shqiperia u pranua me 1920 si vend i pavaruar ne organizaten e re te Lidhjes se Kombeve, nen te njejtet kufije qe vendi kishte patur para fillimit te luftes.

(Materiali eshte mare nga stacioni televiziv amerikan "The History Channel".)

Kategoritë: Kalendar

27 shkurt 1933 digjet Reishtagu Gjerman

Kalendar - Hën, 02/27/2017 - 05:00
Më 27 shkurt 1933 digjet Reishtagu gjerman.


Reishtagu në flakë


Adolf Hitler duke inspektuar dëmet në godinën e Reishtagut (pasi e kishte djegur vetë).


Hitleri përsëri

Kategoritë: Kalendar

24 shkurt 1917 shenimet Zimmermann

Kalendar - Pre, 02/24/2017 - 05:00
Me 24 shkurt 1917, ne Luften e pare Boterore, autoritetet britanike i dhane ambasadorit amerikan ne Britani, Walter H. Page, nje kopje te "Letres se Zimmermanit" (nje mesazh i koduar nga Arthur Zimmerman - Ministri i Jashtem gjerman) per kontin Johann von Bernstorff - ambasadori i Gjermanise ne Meksike. Ne telegram, i kapur dhe i deshifruar nga spiunazhi britanik ne fund te janarit, Zimmermani deklaronte se ne rast te nje lufte me SHBA-ne, Meksika duhej ti bashkohej Gjermanise. Ne shkembim, Gjermania i premtonte Meksikes kthimin e territoreve te Texasit, New Mexicos dhe Arizones.

Ambasadori amerikan Page, me te mare telegramin ia nisi menjehere presidentit amerikan Woodrow Wilson, i cili ne fillim te marsit lejoi Departamentin e Shtetit ta publikoje letren. Ne fillim media e trajtoi telegramin si nje mashtrim, por autenticiteti i tij u konfirmua nga vete Arthur Zimmerman. Letra e Zimermanit ndihmoi ne ndryshimin e qendrimit te publikut amerikan per hyrjen ne lufte, nderkohe qe tashme ai ishte i zemeruar nga sulmet e perseritura gjermane mbi anijet civile amerikane. Me 2 prill, Presidenti Wilson, qe fillimisht kishte kerkuar nje zgjidhje paqesore te Luftes se Pare Boterore, urdheroi hyrjen e menjehershme ne lufte. Kater dite me vone, Kongresi Amerikan formalisht i deklaroi lufte Gjermanise.

Kategoritë: Kalendar

24 shkurt 1946 Peron behet President i Argjentines

Kalendar - Pre, 02/24/2017 - 05:00
Me 24 shkurt 1946, ish-zv/Presidenti kontradiktore i Argjntines, Juan Domingo Peron, u zgjodh president.
Me 1943, si nje oficer i ushtrise, ai iu bashkua nje grushti ushtarak shteti kunder nje qeveria civile. Pas emerimit si minister i punes, influenca e tij u rrit shume gjate 1944-s, kur gjithashtu u be dhe zv/president e minister i luftes. Ne tetor 1945, Peron u rrezua nga pozicioni i tij prej nje grushti shteti te organizuar nga civile e ushtarake, kundershtare te kushtetutes, dhe u arrestua, por kerkesat e punetoreve dhe te se dashures se tij karizmatike, Eva Duarte, shpejt sollen lirimin e tij. Ne naten e lirimit te tij, 17 tetor, ai iu adresua, nga ballkoni presidencial, nje turme prej rreth 300 mije njerezish, ku premtoi fitore ne zgjedhjet e ardhshme presidenciale. Kater dite me pas, Peron, nje i ve, u martua me Eva Duarte, apo "Evita", sic ajo u be me vone e njohur.

Si president, Peron ndertoi nje aleance te ndjeshme popullore, dhe vizioni i tij per nje Argjentine te mbeshtetur ne forcat e veta, fitoi mbeshtetje te gjere. Gjithsesi, ai u be gjithashtu jashtezakonisht autoritar, duke burgosur politikane te opozites, e ngushtuar lirine e shtypit. Me 1952, burimi i tij madh politik, Evita, vdiq, dhe mbeshtetja per Peron ra. Tre vite me vone, ai u rrezua nga nje grusht ushtarak shteti. Me 1973, pas 18 vitesh ekzil, ai u kthye ne Argjentine dhe fitoi presidencen perseri. Gruaja e tij e trete, Isabel de Martinez Peron, u zgjodh si zv/presidente dhe me 1974 ajo u be presidente pas vdekjes se Peronit.

Kategoritë: Kalendar

21 shkurt 1848 botohet Manifesti Komunist

Kalendar - Mar, 02/21/2017 - 05:00
Me 21 shkurt 1848, "Manifesti Komunist" i shkruar nga Karl Marx me asistencen e Friedrich Engels, u botua ne Londer nga nje grup revolucionar gjerman te njohur si Liga Komuniste. Pamfleti politik - pa diskutim me i influencuesi ne histori - proklamonte se "historia e shoqerise se sotme eshte histori e luftes se klasave dhe e fitores se paevitueshme te proletariatit", apo te klases punetore, qe do te sjell njehere e mire fundin e shoqerise me klasa. Fillimisht u publikua ne gjermanisht si "Manifest der Kommunistischen Partei" (Manifesti i Partise Komuniste), veper qe pati pak impakt te menjehershem. Idete e tij, sidoqofte, paten jehone te madhe gjate shekullit te 20-te, dhe rreth viteve 1950 gjysma e popullsise se botes jetonte nen qeveri marksiste.

Karl Marx u lind ne Trier, Prussi, me 1818, dhe ishte djali i nje avokati hebre. Ai studioi ligje dhe filozofi ne universitetet e Berlinit dhe Jenas dhe fillimisht ishte nje ndjekes i Hegelit, filozofit gjerman te shekullit 19-te. Me 1842, Marxi u be botuesi i "Rheinische Zeitung", nje gazete liberale demokratike ne Cologne. Gazeta u be shume popullore nen drejtimin e tij, por me 1843 autoritet prusiane e mbyllen ate per shkak te propogandes se shfrenuar. Po ate vit Marxi shkoi ne Paris per te publikuar nje reviste te re politike.

Parisi ishte ne ate kohe nje qender e mendimit socialist, dhe Marxi adaptoi atje nje forme me ektreme te socializmit, te njohur si komunizem, e cila bente thirrje per revolucionin e klases punetore qe do te perbyste kapitalizmin boterore. Ne Paris, Marxi u be shok me Friedrich Engels, nje mik i tij prusian me te cilin kishte te njejtin koncept, i cili do te behej nje bashkepunetor i tij ne jete. Me 1845, Marxi u perzu nga Franca dhe u vendos ne Bruksel se bashku me Engelsin.

Gjate dy viteve te ardhshme, Marx dhe Engels zhvilluan filozofine e tyre te komunizmit dhe u bene lideret intelektual te levizjeve te klases punetore. Ne janar te 1848 Marxi shkroi "Manifestin e Partise Komuniste", duke perdorur si model nje trakt te Engelsit per Ligen Komuniste.

Kategoritë: Kalendar

21 shkurt 1972 Nixon viziton Kinen

Kalendar - Mar, 02/21/2017 - 05:00
Me 21 shkurt 1972, Presidenti amerikan Richard Nixon arriti ne Pekin, kryeqytetin e Republikes Popullore te Kines, ne viziten e pare presidenciale ne vendin me popullsi me te madhe ne bote. SHBA e kishe mohuar qeverine komuniste te Kines qe kur ajo mori pushtetin me 1949, dhe ne kete aspekt Nixon ishte gjithashtu presidenti i pare amerikan qe vizitonte nje vend jo te njohur nga SHBA. Ne Pekin, Nixon u takua me udheheqesin kinez Mao Cedun dhe kryeministrin Cu Enlai.

Ne komunikaten e Shangait te 27 shkurtit, Nixon dhe kryeministri kinez rane dakort te zvogelojne rrezikun e luftes, te bashkepunojne ne fushen e kultures se ndersjellte, dhe te themelojne nje treg permanent amerikan ne Kine. Pervec kesaj, SHBA e njohu Kinen si te vetmen Kine ne bote, duke rene dakort te terheqe gradualisht trupat amerikane nga ishulli i Taivanit. Te dy lideret diskutuan, gjithshtu, ne menyre sekrete menyrat e bashkepunimit mes tyre per te kontrolluar rritjen sovietike ne Azi dhe gjetke.

Kategoritë: Kalendar

17 shkurt 2008 Kosova deklarohet Shtet i Pavarur

Kalendar - Pre, 02/17/2017 - 05:00
Me 17 shkurt 2008, Parlamenti i Kosoves e deklaroi Kosoven nje shtet te pavarur. Me poshte eshte teksti i Deklarates se Pavaresise:

Të mbledhur në mbledhje të jashtëzakonshme, më 17 shkurt 2008, në kryeqytetin e Kosovës, në Prishtinë,
Duke iu përgjigjur thirrjes së popullit për të ndërtuar një shoqëri që respekton dinjitetin njerëzor dhe afirmon krenarinë dhe synimet e qytetarëve të saj,
Të zotuar për t’u përballur më trashëgiminë e dhembshme të së kaluarës së afërt në frymë të pajtimit dhe faljes,
Të përkushtuar ndaj mbrojtjes, promovimit dhe respektimit të diversitetit të popullit tonë,
Duke riafirmuar dëshirën tonë për t’u integruar plotësisht në familjen euroatlantike të demokracive, Duke vërejtur se Kosova është një rast special që del nga shpërbërja jokonsensuale e Jugosllavisë dhe nuk është presedan për cilëndo situatë tjetër,
Duke rikujtuar vitet e konfliktit dhe dhunës në Kosovë që shqetësuan ndërgjegjen e të gjithë popujve të civilizuar,
Mirënjohës që bota intervenoi më 1999-ën, duke hequr në këtë mënyrë qeverisjen e Beogradit mbi Kosovën dhe vendosur Kosovën nën administrimin e përkohshëm të Kombeve të Bashkuara,
Krenarë që Kosova që atëherë ka zhvilluar institucione funksionale, multietnike të demokracisë që shprehin lirisht vullnetin e qytetarëve tanë,
Duke rikujtuar vitet e negociatave të sponsorizuara ndërkombëtarisht ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës mbi çështjen e statusit tonë të ardhshëm politik,
Duke shprehur keqardhje që nuk u arrit asnjë rezultat i pranueshëm për të dyja palët përkundër angazhimit të mirëfilltë të udhëheqësve tanë, Duke konfirmuar se rekomandimet e të Dërguarit Special të Kombeve të Bashkuara, Martti Ahtisaari, i ofrojnë Kosovës një kornizë gjithëpërfshirëse për zhvillimin e saj të ardhshëm dhe janë në vijë me standardet më të larta europiane për të drejtat të njeriut dhe qeverisjen e mirë,
Të vendosur që ta shohim statusin tonë të zgjidhur në mënyrë që t’i jepet popullit tonë qartësi mbi të ardhmen e vet, të shkohet përtej konflikteve të së kaluarës dhe të realizohet potenciali i plotë demokratik i shoqërisë sonë,
Duke nderuar të gjithë burrat dhe gratë që bënë sakrifica të mëdha për të ndërtuar një të ardhme më të mirë për Kosovën,
1. Ne, udhëheqësit e popullit tonë, të zgjedhur në mënyrë demokratike, nëpërmjet kësaj deklarate shpallim Kosovën shtet të pavarur dhe sovran. Kjo shpallje pasqyron vullnetin e popullit tonë dhe është në pajtueshmëri të plotë me rekomandimet e të dërguarit special të Kombeve të Bashkuara, Martti Ahtisaari dhe propozimin e tij gjithëpërfshirës për zgjidhjen e statusit të Kosovës.

2. Ne shpallim Kosovën një republikë demokratike, laike dhe multietnike, të udhëhequr nga parimet e jodiskriminimit dhe mbrojtjes së barabartë sipas ligjit. Ne do të mbrojmë dhe promovojmë të drejtat e të gjitha komuniteteve në Kosovë dhe krijojmë kushtet e nevojshme për pjesëmarrjen e tyre efektive në proceset politike dhe vendimmarrëse.

3. Ne pranojmë plotësisht obligimet për Kosovën të përmbajtura në planin e Ahtisaarit dhe mirëpresim kornizën që ai propozon për të udhëhequr Kosovën në vitet në vijim. Ne do të zbatojmë plotësisht ato obligime, përfshirë miratimin prioritar të legjislacionit të përfshirë në Aneksin XII të tij, veçanërisht atë që mbron dhe promovon të drejtat e komuniteteve dhe pjesëtarëve të tyre.

4. Ne do të miratojmë sa më shpejt që të jetë e mundshme një kushtetutë, e cila mishëron zotimin tonë për të respektuar të drejtat e njeriut dhe liritë themelore të të gjithë qytetarëve tanë, posaçërisht ashtu siç definohen me Konventën Europiane për të Drejtat e Njeriut. Kushtetuta do të inkorporojë të gjitha parimet relevante të planit të Ahtisaarit dhe do të miratohet nëpërmjet një procesi demokratik dhe të kujdesshëm.

5. Ne mirëpresim mbështetjen e vazhdueshme të bashkësisë ndërkombëtare për zhvillimin tonë demokratik nëpërmjet pranive ndërkombëtare të themeluara në Kosovë, në bazë të Rezolutës 1244 të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara (1999). Ne ftojmë dhe mirëpresim një prani ndërkombëtare civile për të mbikëqyrur zbatimin e planit të Ahtisaarit dhe një mision të sundimit të ligjit të udhëhequr nga Bashkimi Europian. Ne, po ashtu, ftojmë dhe mirëpresim NATO-n që të mbajë rolin udhëheqës në praninë ndërkombëtare ushtarake dhe të zbatojë përgjegjësitë që i janë dhënë sipas Rezolutës 1244 të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara (1999) dhe planit të Ahtisaarit, deri në atë kohë kur institucionet e Kosovës do të jenë në gjendje të marrin këto përgjegjësi. Ne do të bashkëpunojmë plotësisht më këto prani në Kosovë për të siguruar paqen, prosperitetin dhe stabilitetin në të ardhmen në Kosovë.

6. Për arsye të kulturës, gjeografisë dhe historisë, ne besojmë se e ardhmja jonë është në familjen europiane. Për këtë arsye, ne shpallim synimin tonë për të marrë të gjitha hapat e nevojshëm për të siguruar anëtarësim të plotë në Bashkimin Europian sapo të jetë e mundur dhe për të zbatuar reformat e kërkuara për integrim europian dhe euroatlantik.

7. Ne i shprehim mirënjohje Organizatës së Kombeve të Bashkuara për punën që ka bërë për të na ndihmuar në rimëkëmbjen dhe rindërtimin pas lufte dhe ndërtimin e institucioneve të demokracisë. Ne jemi të përkushtuar të punojmë në mënyrë konstruktive me Organizatën e Kombeve të Bashkuara gjersa ajo vazhdon punën e saj në periudhën në vijim.

8. Me pavarësinë vjen detyra e anëtarësisë së përgjegjshme në bashkësinë ndërkombëtare. Ne e pranojmë plotësisht këtë detyrë dhe do t’u përmbahemi parimeve të Kartës së Kombeve të Bashkuara, aktit final të Helsinkit, akteve të tjera të Organizatës për Siguri dhe Bashkëpunim në Europë, obligimeve ligjore ndërkombëtare dhe parimeve të marrëdhënieve të mira ndërkombëtare që shënojnë marrëdhëniet ndërmjet shteteve. Kosova do të ketë kufijtë e saj ndërkombëtarë, ashtu siç janë paraparë në Aneksin VIII të planit të Ahtisaarit dhe do të respektojë plotësisht sovranitetin dhe integritetin territorial të të gjithë fqinjve tanë. Kosova, po ashtu, do të përmbahet nga kërcënimi apo përdorimi i forcës në cilëndo mënyrë që është jokonsistente me qëllimet e Kombeve të Bashkuara.

9. Ne, nëpërmjet kësaj deklarate, marrim obligimet ndërkombëtare të Kosovës, përfshirë ato të arritura në emrin tonë nga Misioni i Administratës së Përkohshme të Kombeve të Bashkuara në Kosovë (UNMIK), si dhe obligimet e traktateve dhe obligimet tjera të ish-Republikës Socialiste Federative të Jugosllavisë ndaj të cilave obligohemi si ish-pjesë konstituive, përfshirë konventat e Vjenës për marrëdhëniet diplomatike dhe konsullore. Ne do të bashkëpunojmë plotësisht me Tribunalin Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë. Ne synojmë të kërkojmë anëtarësim në organizatat ndërkombëtare, në të cilat Kosova do të synojë të kontribuojë për qëllime të paqes dhe stabilitetit ndërkombëtar.

10. Kosova shpall zotimin e saj ndaj paqes dhe stabilitetit në rajonin tonë të Europës Juglindore. Pavarësia jonë e sjell në fund procesin e shpërbërjes së dhunshme të Jugosllavisë. Gjersa ky proces ka qenë i dhembshëm, ne do të punojmë pa pushim për t’i kontribuar një pajtimi që do të lejonte Europën Juglindore të shkojë përtej konflikteve të së kaluarës dhe të farkojë lidhje të reja rajonale të bashkëpunimit. Për këtë arsye, do të punojmë së bashku me fqinjët tanë për të avancuar të ardhmen tonë të përbashkët europiane.

11. Ne shprehim, në veçanti, dëshirën tonë për të vendosur marrëdhënie të mira me të gjithë fqinjtë tanë, përfshirë Republikën e Serbisë, me të cilën kemi marrëdhënie historike, tregtare dhe shoqërore, të cilat synojmë t’i zhvillojmë më tej në të ardhmen e afërt. Ne do të vazhdojmë përpjekjet tona për t’u kontribuar marrëdhënieve të fqinjësisë dhe bashkëpunimit me Republikën e Serbisë duke promovuar pajtimin ndërmjet popujve tanë.

12. Ne, nëpërmjet kësaj, afirmojmë në mënyrë të qartë, specifike dhe të parevokueshme se Kosova do të jetë ligjërisht e obliguar të plotësojë dispozitatat e përmbajtura në këtë deklaratë, përshirë këtu veçanërisht obligimet e saj nga plani i Ahtisaarit. Në të gjitha këto çështje, ne do të veprojmë në pajtueshmëri në parimet e së drejtës ndërkombëtare dhe rezolutat e Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara, përfshirë Rezolutën 1244 (1999). Ne shpallim publikisht se të gjitha shtetet kanë të drejtën të mbështeten në këtë deklaratë dhe i bëjmë apel të na ofrojnë përkrahjen dhe mbështetjen e tyre.

Kategoritë: Kalendar

16 shkurt 1959 Fidel Castro merr pushtetin

Kalendar - Enj, 02/16/2017 - 05:00
Me 16 shkurt 1959, Fidel Castro u betua si kryeminister i Kubes pas drejtimit te luftes guerrile qe detyroi diktatorin e krahut te djathte Fulgencio Batista te largohej nga vendi. Castro, qe u be komandanti i pergjithshem i ushtrise kubane pas permbysjes se Batistes me 1 janar, zevendesoi kryetarin e qeverise provizore te te moderuarit Miro Cardone.

Castro ishte lindur ne Oriente, nje province ne Kuben lindore, dhe ishte djali i nje emigranti spanjoll qe kishte ndertuar nje sistem te depove hekurrudhore per te transportuar sheqer me fuci. Ai u perfshij ne aktivitet revolucionare politike qe kur ishte student dhe me 1947 mori pjese ne nje tentative per te rrezuar diktatorin Rafael Trujillo. Vitin tjeter, ai mori pjese ne levizjet e protestave ne Bogota, Kolumbi. Karakteristika kryesore politikese e tij gjate kesaj periudhe ishte anti-amerikanizmi. Megjithate ai nuk ishte bere akoma nje marksist.

Me 1951 ai kandidoi per nje vend ne Parlamentin Kuban si anetare i nje partie te reformuar ortodokse, por generali Batista mori pushtetin nepermjet nje grushti shteti para se te mbaheshin zgjedhjet.
Grupe te ndryshme u krijuan per te kundershtuar diktatorshipin e Batistas, dhe ne 26 korrik 1953, Castro udhehoqi nje grup prej rreth 160 rebelesh ne nje qytet te rendesishem ushtarak te Kubes (Santiago de Cuba). Castro mori armet e bazes ushtarake dhe anoncoi revolucionin e tij nga radioja e bazes, por baza u mbrojt nga qeveria dhe gjysma e njerezve te Castros u vrane ose kapen.
Castro gjithashtu u arrestua dhe u akuzua per permbysjen e qeverise Kubane. Gjate gjyqit, ai argumentoi se ai dhe rebelet e tij ishin duke luftuar per riparimin e demokracise ne Kube, por ai u deklarua fajtore nga gjykata dhe u denua me 15 vjet burg.

Dy vite me vone, Batista, shume i sigurte ne pushtet, beri nje amnisti te pergjithshem per te gjithe te denuarit politike, perfshij dhe Castron qe pas daljes nga burgu u largua me te vellane Raul per ne Meksike, ku ata filluan te organizonin te ashtuquajturat forca revolucionare te 26 korrikut, duke rekrutuar njerez dhe u bashkuan me Ernesto "Che" Guevara, nje idealist marksist nga Argjentina.
Me 2 dhjetor 1956, Castro me 81 njerez te armatosur zbarkoi ne bregdetin Kuban. Te gjithe ata u vrane ose u kapen me perjashtim te Kastros dhe vellait te tij Raul, dhe nente te tjereve, qe u terhoqen ne malin Sierra Maestra per te pergatitur nje lufte guerrile kunder qeverise se Batistas. Castro u mbeshtet nga fshataret, te cileve ai u premtoi reformen agrare, ndersa Batista mori ndihme nga SHBA, qe bombardoi pozicionet e revolucionareve.

Nga mesi i 1958, nje numer i konsiderueshem grupesh kubane ishin gjithashtu kunder Batistas, dhe SHBA ndaloi ndihmen ushtarake per rregjimin. Ne dhjetor, forcat e 26 korrikut nen Che Guevaren, sulmuan qytetin e Santa Clares, ku forcat e Batistas u permbysen. Batista ja mbathi per ne Republiken Domenikane ne janar te 1959-s. Castro, te cilit i kishin mbetur ne ate kohe me pake se nje mije luftetare, mori kontrollin e qeverise Kubane me nje ushtri prej 30 mije forcash. Udheheqesit e tjere te rebeleve nuk kishin mbeshtetjen popullore te te riut karizmatik Castro, dhe me 16 shkurt ai u betua si kryeminister i Kubes.

SHBA fillimisht e njohu diktatorin e ri kuban, por terhoqi suporten kur Castro anoncoi nje program per reforme agrare, shtetezoi pasurite amerikane ne ishull, dhe e deklaroi Kuben vend marksist. Shume qytetare te pasur kuban ja mbathen per ne SHBA, ku ata ju bashkuan CIA-s ne perpjekjet e saj per te rrezuar rregjimin e Castros.

Me 1 prill 1961, me stervitjen dhe suporten e CIA-s, te arratisurit kuban bene nje invazion te keq e te pasuksesshem ne Kube ne te ashtuquajturin "Gjiri i Derrave". Bashkimi Sovietik reagoi ndaj ketij sulmi duke rritur ndihmen per qeverine komuniste te Kastros dhe me 1962 vendosi ne Kube raketa berthamore. Zbulimi i ketyre raketave nga spiunazhi amerikan coi ne tensionin e "Krizes se Raketave Kubane", qe perfundoi me renien dakort te sovietikeve per te terhequr raketat nga Kuba ne shkembim te mosnderhyrjes ushtarake amerikane ne Kube

Kuba e Kastros ishte vendi i pare komunist ne hemisferen perendimore, dhe ai do arrinte te mbante pushtetin edhe ne shekullin e 21, duke sfiduar 10 presidente amerikane qe e sulmuan ate me embargo ekonomike dhe retorik politike. Pas permbysjes se Bashkimit Sovietik me 1991, Kastro humbi nje burim te vlefshem ndihme, por ai e kompensoi kete me investime europiane dhe kanadeze ne turizem. Kubanezet, megjithese te varfer dhe politikisht te shtypur, gezojne nje shkollim ekselent dhe te tjera sherbime sociale nen rregjimin e Kastros.
Ne korrik 2006, Kastro kaloi perkohesisht pushtetin tek vellai i tij Raul pas disa operacioneve intensive. Ai vazhdon te jete shume i semure, megjithese qeveria kubane refuzon te konfirmoje natyren e semundjes se tij.

Kategoritë: Kalendar

14 shkurt 498 dita e Shen Valentinit

Kalendar - Mar, 02/14/2017 - 05:00
Me 14 shkurt eshte Shen Valentini. Cdo vit ne kete dite te muajit shkurt, pothuajse ne te gjithe boten, te dashuruarit shkembejne dhurata mes tyre, lule, karamele, cokollata etj, dhe te gjitha ne emer te Valentinit. Po kush ishte ky shenjt misterioz dhe perse ne e festojme kete dite? Historia e Shen Valentinit vazhdon te mbetet nje mister, por ne te pakten dime faktin se muaji shkurt ka qene nje muaj romance. Shen Valentini permban, njekohesisht, te dyja traditat romake, ate te anticitetit dhe ate kristiane. Sipas Kishes Katolike, kane qene njohur tre shenjte te ndryshem te quajtur Valentin, dhe te tre rezultojne te martirizuar. Gjithsesi, sidoqofte e verteta, tashme dihet se Papa Gelasius, eshte ai qe e ka deklaruar 14 shkurtin si dite te Shen Valentinit ne vitin 498. Qe nga ajo kohe kjo feste filloi te perhapej neper bote.

Kategoritë: Kalendar

13 shkurt 1633 Galileo dërgohet para Inkuisicionit

Kalendar - Hën, 02/13/2017 - 05:00
Më 13 shkurt 1633, filozofi italian, astronomi dhe matematicieni Galileo Galilei arriti në Romë për tu ballafaquar me akuzat për herezi, për mbrojten që ai i kishte bërë teorisë së Kopernikut, që konkludonte se Toka rrotullohej rreth Diellit. Galileo u akuzua zyrtarisht nga Inkuizicioni në prill të atij viti dhe pranoi akuzën në shkëmbim të një dënimi më të butë. I vendosur përfundimisht në arrest shtëpie nga Papa Urbani VIII, Galileo kaloi pjesën e mbetur të jetës ne vilën e tij në Arcetri, pranë Firences, para se të vdiste më 8 janar 1642.

Galileo Galilei, djali i një muzikanti, u lind më 15 shkurt 1564, në Piza, Itali. Ai hyri në Universitetin e Pizës për të studiuar mjekesi, por e ndëroi degën dhe u fokusua në filozofi e matematikë. Më 1589 ai u bë profesor në Piza për disa vite, gjatë të cilave demonstroi se shpejtësia e rënies së objekteve nuk ishte në proporcion me peshën e tyre, sic Aristoteli kishte argumentuar. Sipas disa raporteve, Galileo e realizoi kërkimin e tij duke hedhur objekte të peshave të ndryshme nga Kulla e pjerrët e Pizës. Nga 1592 deri 1633, ai ishte profesor matematike në Universitetin e Padovës, ku bëri një teleskop që i dha mundësi të observonte objekte qiellore, katër Hënat e Jupiterit dhe vetë Jupiterin. Ai gjithashtu zbuloi se Rruga e Qumështit përbëhej nga yje. Në vijim të publikimeve të studimeve të tij, më 1610 u emërua matematicien i oborrit të Firences.

Zbulimet e Galileot e bënë atë të pranoj studimin e astronomit polak Nicolaus Copernicus (1473-1573), megjithëse teoria e Kopernikut binte ndesh me mësimet e Kishës Katolike të Romës, që drejtonte Italinë në atë kohë. Sipas kishës, jo Dielli por Toka ishte qendra e Universit. Më 1633, Galileo u dërgua para Inkuisicionit të Romës, një sistem gjyqësor i themeluar nga Pushteti Papal më 1542, për të rregulluar doktrinën kishtare. Kjo doktrinë përfshinte dhe ndalimin e librave që ishin në konflikt me mësimet e kishës. Inkuisicioni romak i kishte rrënjët e tij në Inkuisicionin e Mesjetës, qëllimi e së cilës ishte kërkëmi dhe dënimi i heretikëve, të konsideruar si armiq të shtetit.

Sot Galileo njihet për kontributin e tij të rëndësishëm në fushën e lëvizjes dhe astronomisë. Zbulimet e tij influencuan më vonë shkencëtarët, të tille si matematicienin dhe filozofin anglez Isaac Newton, që zhvilloi ligjin universal të gravitetit. Më 1992, Vatikani njohu formalisht gabimin e tij në dënimin e Galileos.

Kategoritë: Kalendar

12 shkurt 2002 Millosheviçi dërgohet në Gjykatë

Kalendar - Dje, 02/12/2017 - 05:00
Më 12 shkurt 2002, Sllobodan Millosheviç, ish presidenti i Jugosllavisë, u paraqit para gjykatës së krimeve të luftës në Hagë, Hollandë, për geoncid dhe krime lufte në Bosnjë, Kroaci dhe Kosovë. Milosheviçi nuk pranoi avokat gjatë gjykimit, dhe u mbrojt vetë, gjyq i cili përfundoi pa ndonjë vendim, për të ashtuquajturin "Kasap të Ballkanit", sepse ai u gjet i vdekur, me çduket nga një atak në zemër, në qelinë e tij më 11 mars 2006. Ai ishte 64 vjeç.

Jugosllavia, e përbërë nga Kroacia, Mali i Zi, Sllovenia, Bosnjë-Hercegovina dhe Maqedonia, u bë një republikë federale nën udhëheqjen e liderit të saj Marshall Tito, më 31 janar 1946. Tito vdiq në maj 1980 dhe Jugosllavia, së bashku me komunizmin, u përmbys gjatë dekadës në vijim.
Millosheviçi, i lindur më 20 gusht 1941, hyri në partinë komuniste në moshën 18 vjec; ai u bë president i Serbisë më 1989. Më 25 qershor 1991, Kroacia dhe Sllovenia deklaruan pavarësinë nga Jugosllavia dhe Millosheviçi dërgoi tanket në kufirin Slloven, duke bërë një luftë të shkurtër që përfundoi me shkëputjen e Sllovenisë. Në Kroaci, lufta shpërtheu mes nacionalistëve kroat dhe serb dhe Serbia dërgoi armë dhe furnizime të ndryshme për rebelët serbë në Kroaci. Kroacia u ndesh me trupat ushtarake serbe të Jugosllavisë dhe mbështetësit e tyre në rajon. Rreth 10 mijë njerëz u vranë dhe qindra qytete kroate u shkatëruan para se një forcë ushtarake e OKB-s të dislokohej në vend në janar 1992. Në mars, Bosnjë-Hercegovina deklaroi pavarësinë e saj, dhe Millosheviçi financoi forcat rebele serbe, që filluan luftën duke vrarë rreth 200 mijë njerëz, para se një marrëveshje paqe u arrit në Dayton, Ohio, SHBA më 1995.

Në Kosovë, një krahinë me atutonomi formale, forcat për çlirimin e saj u ndeshën me serbët dhe ushtrinë Jugosllave. Millosheviçi filloi një spastrim të gjerë etnik kundër shqiptarëve etnik të Kosovës, dhe NATO u detyrua të ndërhynte ushtarakisht nga ajri kundër Jugosllavisë më 1999.

I paligjshëm për një fushatë të tretë presidenciale, Millosheviçi megjithatë e bëri veten President të Jugosllavisë më 1997. Pas humbjes së zgjedhjeve presidenciale në shtator 2000, ai refuzoi të pranonte humbjen deri sa u shtrëngua nga protestat popullore të japë dorëheqjen. Ai u akuzua nga qeveria serbe për korrupsion dhe abuzim me pushtetin. Në qershor 2001, ai u ekstradua për në Hollandë në gjykatën e krimeve të luftës së OKB-s. Millosheviçi vdiq në qelinë e tij nga një atak në zemër para se gjyqi të përfundonte.
Në shkurt 2003, Serbia dhe Mali i Zi krijuan mes tyre një komunuellth, dhe hoqën dorë zyrtarisht nga emri Jugosllavi. Në qershor 2006, të dy vendet shpallën pavaresinë nga njëri-tjetri.

Kategoritë: Kalendar

11 shkurt 1945 perfundon Konferenca Jaltes

Kalendar - Sht, 02/11/2017 - 05:00
Me 11 shkurt 1945, pas nje jave "pazaresh" intensive, mes tre lidereve kryesore te Aleateve, perfundoi konferenca e Jaltes, ne qytetin rus te Detit te Zi. Ajo ishte konferenca e dyte e "Tre te Medhenjve", udheheqesve te Aleateve - Presidentit Amerikan Franklin D. Roosvelt, Kryeministrit Britanik Winston Churchill, dhe udheheqesit sovietitk Josif Stalin - ndersa lufta kishte patur mjaft progres qe nga takimi i tyre i fundit, i mbajtur ne Teheran, ne fund te vitit 1943.

Ajo qe u quajt konferenca e Krimese, u mbajt ne pallatin e vjeter veror te Carit Nikola II, ne periferi te Jaltes (tani nje qytet i Ukrahines se pavarur). Ndersa duheshin edhe rreth tre muaj nga fitorja perfundimtare mbi gjermanet, Churchilli dhe Stalini u perqendruan me shume ne ndarjen e Europes ne zona te influences politike, se sa mbi ceshtjet ushtarake te luftes. Gjermania do te ndahej ne kater zona te okupuara, qe do te administroheshin prej tre fuqive te medha (perfshij dhe Francen), si dhe do te cmilitarizohej, ndersa kriminelet e luftes do i dorezoheshin gjykates. Britania dhe Amerika do te mbikqyrnin tranzicionin demokratik ne vende te tilla si Italia, Austria dhe Greqia.

Plane definitive u bene per themelimin e OKB-se, dhe nje konference inagurimi u vendos te mbahej ne prill ne San Francisco (SHBA).

Presidenti Roosevelt, ne gjendje te dobet shendetesore (vetem dy muaj para se te vdiste) i perqendroi perpjekjet e tij ne marjen e suportes sovietike per luften amerikane kunder Japonise. Projekti sekret amerikan i prodhimit te bombes atomike nuk ishte testuar akoma, nderkohe qe sipas eksperteve, nje sulm tokesore amerikan ne Japoni mund tu kushtonte jeten qindra-mijra ushtareve amerikan. Nderkohe Stalini, pasi u sigurua per okupimin e zones se tij ne Kore dhe per posejdimin e ishujve Sakalin dhe territoreve te tjera historikisht te debatueshme mes Rusise e Japonise, ra dakort te hynte ne "Luften e Paqesorit" brenda 2-3 muajve pas dorezimit te gjermaneve.

Shume prej mareveshjeve te Jaltes mbeten sekret deri pas perfundimit te Luftes II Boterore, ndersa ato qe u publikuan, te tilla si plani i Aleateve per Gjermanine dhe per krijimin e OKB-se, u pershendeten gjeresisht. Roosevelti u kthye ne SHBA shume i semure, dhe kur ai shkoi ne Kongresin amerikan per te komunikuar rezultatet e Jaltes, nuk mundi te qendroje dot as ne kembe. Ne fjalen e tij, ai e quajti konferencen "nje pike kthimi, une shpresoj, ne historine tone, dhe gjithashtu ne historine e botes". Ai nuk do te jetonte me gjate, qe te shihte "perden e hekurt" te ndarjes se Luftes se Ftohte qe u vendos ne Jalte. Me 12 prill ai vdiq nga nje hemoragji celebrale.

Me 16 qershor SHBA testoi suksesshem bomben atomike ne shkretetiren e New Mexicos, dhe me 6 gusht hodhi njeren prej ketyre bombave vdekjeprurese ne Hiroshima, Japoni. Dy dite me vone, ne mbeshtetje te angazhimit ne Jalte, Bashkimi Sovietik i deklaroi lufte Japonise. Me 15 gusht, nje kombinim i sulmit atomik amerikan me ofensiven sovietike, detyruan Japonine te dorezohej. Ne fund te atij muaji amerikanet zbarkuan te pa-kundershtuar ne Japoni.

Kur teksti i plote i konferences se Jaltes u zbardh, ne vitet qe pasuan mbarimin e Luftes II Boterore, shume kritika u adresuan ndaj Rooseveltit e Churchillit, per dorezimin e Europes Lindore dhe Korese se Veriut nen dominimin komunist, duke i bere aq shume leshime Stalinit ne Jalte. Sovietiket kurre nuk lejuan zgjedhje te lira ne Europen Lindore te pasluftes, ndersa Koreja e Veriut u nda nga bashkekombasit e saj te Korese se Jugut.

Megjithate, si do qe do te ishte vendosur ne Jalte, Europa Lindore, e cliruar dhe e okupuar nga Ushtria Kuqe, perseri do behej satelite e sovietikeve. Ndersa per shkak te perdorimit te bombes atomike, asistenca sovietike ne mundjen e Japonise nuk qe e nevojshme. Gjithsesi, ne Jalte, Roosevelti nuk kishte akoma garanci se bomba atomike do te prodhohej me sukses.

Kategoritë: Kalendar

11 shkurt 1990 lirohet Mandela nga burgu

Kalendar - Sht, 02/11/2017 - 05:00
Me 11 shkurt 1990, Nelson Mandela, lideri i levizjes kunder aparteidit ne Afriken e Jugut, u lirua nga burgu pas 27 vjet heqje lirie.

Me 1944, Mandela, nje jurist, iu bashkua Kongresit Kombetare Afrikan, organizates politike me te vjeter te te zinjve ne Afriken e Jugut, ku ai u zgjodh udheheqesi i te rinjve te Johanesburgut. Me 1952, ai u zgjodh zevendes president i Kongresit Kombetare Afrikan, duke predikuar rezistence jo te dhunshme kunder rregjimit te pakices se bardhe ne vend. Megjithate, pas nje masakre ndaj nje revolte paqesore te te zinjve me 1960, Mandela ndihmoi ne krijimin e nje dege paraushtarake te Kongresit Kombetare Afrikan, qe do te angazhohej ne lufte guerrile kunder qeverise se te bardheve.

Me 1961 ai u arrestua por mori pafajesi, ndersa me 1962 u arrestua per largim te paligjshem nga vendi, dhe u denua me 5 vjet burg. Me 1964 ai u vendos perseri para bankes se te akuzuarve, per sabotim, dhe me nje grup anetaresh te Kongresit Afrikan, u denua me burgim te perjetshem.

Ai kaloi 18 vjet te denimit te tij ne nje biruce pa dysheke dhe pa V.C., ndersa detyrohej te bente pune te renda. I lejohej te shkruante apo te merte ndonje leter vetem nje here ne gjashte muaj, ndersa nje here ne vit i lejohej te takonte vizitore per 30 minuta. Megjithate ai qendroi i pathyer dhe vazhdoi te funksionoje si udheheqes simbolik i levizjes anti-aparteid. Me vone ai u hoq nga burgu dhe u la nen arrest shtepie.

Me 1989, F.W. de Klerk u be president i Afrikes se Jugut dhe vendosi te cmontoje aparteidin ne vend. De Klerk ligjeroi Kongresin Kombetare Afrikan, pezulloi denimin me vdekje, dhe ne shkurt 1990 urdheroi lirimin e Nelson Mandeles.

Pas lirimit Mandela udhehoqi negociatat mes Kongresit Kombeare Afrikan dhe qeverise se bardhe per perfundimin e aparteidit dhe krijimin e nje qeverie multi-racore. Me 1993, Mandela dhe De Klerk u vleresuan se bashku me Cmimin Nobel per Paqe. Nje vit me vone, Kongresi Kombetare Afrikan fitoi shumicen ne zgjedhjet e para te lira ne vend, dhe Mandela u zgjodh President i Afrikes se Jugut.

Kategoritë: Kalendar

9 shkurt 1951 Greta Garbo merr shtetesine Amerikane

Kalendar - Enj, 02/09/2017 - 05:00
Me 9 shkurt 1951, aktorja suedeze Greta Garbo, 46 vjec, mori shtetesine amerikane. Garbo shkoi ne ShBA me 1926 pas disa filmash te suksesshem ne Suedi, dhe menjehere korri sukses ne dy gjinite e filmave te asaj kohe, me ze dhe pa ze. Ajo u largua nga bota e kinemase me 1941 dhe pjesen tjeter te jetes e kaloi ne nje vetmi te famshme, e shkeputur teresisht nga bota, deri sa vdiq me 1990.

Kategoritë: Kalendar

7 shkurt 1992 themelohet Bashkimi Europian

Kalendar - Mar, 02/07/2017 - 05:00
Me 7 shkurt 1992, u themelua Bashkimi Europian. Pas shekujsh vuajtje e konfliktesh te pergjakura, kombet e Europes Perendimore me ne fund u bashkuan mbi shpirtin e nje ekonomie te perbashket me firmosjen e Marreveshjes per Europen e Bashkuar. Marreveshja, e firmosur nga ministrat e jashtem te Komunitetit Europian, bente thirrje per nje integrim me te madh ekonomik, per nje politike te perbashket te jashtme e te sigurise, dhe per koperim mes policise dhe autoriteteve te ndryshme kunder krimit, terrorizmit, dhe ceshtjeve te emigracionit. Marreveshja gjithashtu parashikonte themelimin e nje monedhe te perbashket, qe do njihej si "euro". Marreveshja filloi efektet me 1993, pas ratifikimit nga 12 vende: Britania e Madhe, Franca, Gjermania, Republika Irlandes, Spanja, Portugalia, Italia, Greqia, Danimarka, Luksemburgu, Belgjika dhe Hollanda. Qe atehere i jane bashkuar unionit edhe Austria, Bullgaria, Finlanda, Suedia, Qipro, Republika Ceke, Estonia, Hungaria, Lituania, Letonia, Malta, Polonia, Rumania, Sllovakia dhe Sllovenia. Monedha "euro" u leshua ne treg me 1 janar 2002.

Kategoritë: Kalendar

6 shkurt 1952 Elizabeth behet Mbretereshe e Anglise

Kalendar - Hën, 02/06/2017 - 05:00
Me 6 shkurt 1952, pas nje semundje te gjate, vdiq Mbreti George VI i Britanise se Madhe dhe Irlandes se Veriut. Princesha Elizabeth, vajza me e madhe nga dy vajzat e mbretit dhe trashegimtarja e rradhes se pare, qe ne ate kohe qelloi te ishte ne Kenia, u kurorezua Mbreteresha Elizabeth II ne 2 qershor 1953, ne moshen 27 vjec.
Kategoritë: Kalendar

4 shkurt 1945 filloi Konferenca e Jaltës

Kalendar - Sht, 02/04/2017 - 05:00
Më 4 shkurt 1945, në Luftën e II Botërore, filloi Konferenca e Jaltës. Presidentit amerikan Roosvelt, Kryeministri britanik Churchill dhe lideri sovietik Stalin u takuan për të diskutuar luftën e Aleatëve kundër Gjermanisë dhe Japonisë, dhe për të fiksuar disa çështje diplomatike. Megjithëse u arritën shumë marëveshje të rëndësishme, tensioni për Europën (në veçanti), si dhe fati i Polonisë, e çanë Aleancën e Madhe, krijuar gjatë Luftës së II Botërore mes SHBA-së, Britanisë së Madhe dhe Bashkimit Sovietik, dhe paralajmëruan fillimin e Luftës së Ftohtë.

Takimi u zhvillua në qytetin e Jaltës, në Rusi, nga 4-11 shkurt, ku Roosvelti, Churchilli dhe Stalini, vinin secili me axhendat e tyre për konferencën. Për Stalinin, asistenca ekonomike e pasluftës për Rusinë, dhe njohja nga SHBA e Britania, e sferës së influencës ruse në Europën Lindore, ishin objektivat kryesor. Churchilli shtroi problemin e mbrojtjes së Perandorisë Britanike, por gjithashtu kërkoi të sqarojë statusin e pasluftës ndaj Gjermanisë. Synimi i Roosveltit përfshinte konsensusin për krijimin e OKB-së dhe mbështetjen sovietike në luftë kundër Japonisë, menjëherë sapo Hitleri të mundej. Asnjë nga parashtrimet e Jaltës nuk u përmbushën plotësisht. I vetmi vendim i prerë ishte ai i ndihmës financiare për Rusinë. Shumë çështje që lidheshin me Gjermaninë u lanë të zgjidheshin në të ardhmen. Në lidhje me OKB-ën, Stalini kërkoi perfaqesimin e 16 republikave sovietike në Asamblenë e Përgjithshme, por u vendos vetëm për tre (Bashkimi Sovietik, Bjellorusia dhe Ukrahina). Gjithsesi, sovietikët ranë dakort ti bashkoheshin luftës kundër Japonisë pas 90 ditëve nga rënia e Hitlerit.

Një çështje delikate ishte statusi i Polonisë së pasluftës. Trupat sovietike ishin aktualisht në territorin polak, ndërkohë që një qeveri pro-komuniste ishte krijuar, ndërsa Stalini kërkonte njohjen e interesave ruse në atë territor. SHBA dhe Britania besonin se ish-qeveria polake në mergim (në Londer) përfaqësonte interesat e popullit polak. Marëveshja përfundimtare deklaronte së një qeveri me bazë të gjerë duhej krijuar në Poloni. Kurse zgjedhjet e lira, që do të përcaktonin të ardhmen e Polonisë, do të zhvilloheshin më vone.

Pasi Lufta e Ftohtë u bë një realitet në vitet që vijuan pas Konferencës së Jaltës, shumë kritikë të politikës së jashtme të Roosveltit, e akuzuan atë për "shitje" të takimit dhe naivitet që e la Stalinin të realizonte qëllimin e tij. Megjithatë, mbetet e paqartë nëse Roosvelti kishte mundësi të bënte më shumë.

Kategoritë: Kalendar

3 shkurt 1924 vdes Presidenti amerikan Woodrow Wilson

Kalendar - Pre, 02/03/2017 - 05:00
Me 3 shkurt 1924, vdiq ne moshen 67 vjec, presidenti i 28 amerikan, qe ndihmoi ceshtjen shqiptare ne Konferencen e Paqes se Versajes, Woodrow Wilson.

Me 1912, guvernatori demokrat i New Jersey-t, Wilson, u zgjodh president pas fitores mbi kandidatin republikan William Howard Taft dhe kandidatin e Partise Progresive, Theodore Roosevelt. Ceshtja me e fokusuar e Presidentit Wilson gjate mandatit te tij te pare presidencial ishte fillimi i Luftes se Pare Boterore dhe perpjekjet e tij per ti gjetur nje fund paqesore atij konflikti, ndersa SHBA ishte deklaruar neutrale. Me 1916, ai u rizgjodh perseri president, me nje rezultat te ngushte, ne gare me republikanin Charles Evans Hughes.

Me 1917, sulmet e nendetseve gjermane kunder anijeve amerikane, si dhe "Shenimet Zimmerman", te cilat zbulonin nje propozim gjerman per nje aleance sekrete me Meksiken, shtrenguan Wilson te fuse vendin ne Luften e Pare Boterore.

Me mbarimin e luftes, Presidenti Wilson udhetoi per ne France, ku drejtoi delegacionin amerikan ne Konferencen e Paqes se Versajes. Ne Versaje, Wilson ishte i vetmi lider i Aleateve qe parashikoi nje te ardhme te veshtire per paqen, per shkak te vendosjes se kushteve te renda ekonomike mbi humbesen e luftes Gjermanine. Ai gjithashtu mbrojti suksesshem idene e krijimit te Lidhjes se Kombeve, si nje nga menyrat per administrimin e paqes ne boten e pasluftes. Ne nentor te 1920, Presidentit Wilson iu dha Cmimi Nobel per Paqe, per perpjekjet e tij ne Versaje.

Ne vjeshten e 1919-s, ndersa bente fushate ne SHBA per aprovimin e Traktatit te Versajes dhe te Lidhjes se Kombeve, ai pesoi nje goditje te forte ne zemer (infarkt) qe paralizoi anen e tij te majte dhe i shkaktoi deme serioze ne tru. Kjo semundje beri qe Wilson te deshtoje ne arritjen e nje kompromisi me kundershtaret amerikan per mareveshje me Europen, dhe ne nentor, Senati amerikan refuzoi te ratifikoje Traktatin e Versajes dhe krijimit te Lidhjes se Kombeve.

Gjate vitit te fundit te tij ne zyren e presidentit, thuhet se gruaja e tij, Edith Bolling Galt Wilson, mund te kete sherbyer si presidente (ne vend te tij) per shkak te paaftesise shendetesore te Wilson. Ne mars te 1921, afati presidencial i Wilson mbaroi, dhe ai doli ne pension, dhe se bashku me te shoqen u vendosen ne kryeqytetin amerikan Washington, ku ai jetoi deri ne fund te jetes se tij - 3 shkurt 1924. Dy dite me vone, ai u varros ne Katedralen Kombetare te Washingtonit, duke qene keshtu presidenti i pare amerikan qe varrosej ne kryeqytet.

Kategoritë: Kalendar
Kritiket-Blog Letersi Kritika-dejavu Kalendar