Login 

16 tetor 1964 Kina i bashkohet grupit tė shteteve me armė atomike

Pershkrimi: Mė 16 Tetor 1964, Republika Popullore e Kinės, pas njė testi tė suksesshėm nuklear i bashkohet radhės sė vendeve qė zotėrojnė bombėn atomike. Kina u bė anėtarja e pestė e kėtij grupi ekskluziv, duke iu bashkuar Shteteve tė Bashkuara, Bashkimit Sovjetik, Britanisė sė Madhe dhe Francės.

Zyrtarėt amerikanė nuk u ēuditėn nga testi. Raportet e shėrbimit sekret, qė prej viteve ’50, tregonin se Kina po punonte pėr zhvillimin e njė bombe atomike, ndoshta e ndihmuar nga teknikėt dhe shkencėtarėt sovjetik. Megjithatė, testi i suksesshėm shkaktoi shqetėsim nė qeverinė amerikane. Gjatė fillimit tė viteve ’60, Kina mori njė pozicion tė veēantė radikal nė mbrojtje tė revolucionit botėror kundėr forcave tė kapitalizmit, duke punuar me zell pėr tė pėrhapur influencėn e saj nė Azi dhe njė vendet e reja tė Afrikės. Testi, i cili erdhi vetėm dy muaj pas rezolutės “Tonkin Gulf” (njė rezolutė e Kongresit qė i jepte Presidentit Lyndon B. Johnson fuqinė t’i pėrgjigjej agresionit komunist nė Vietnam) krijoi njė spektėr frikėsues pėr mundėsinė e njė konfrontimi nuklear dhe konfliktit nė Azinė juglindore.

Testi gjithashtu shqetėsoi dhe Bashkimin Sovjetik. Ēarja, ndėrmjet Bashkimit Sovjetik dhe Kinės komuniste, mbi ēėshtjet ideologjike dhe strategjike, ishte zgjeruar nė mėnyrė tė konsiderueshme, qė prej vitit 1964. Pėrvetėsimi i aftėsive nukleare nga Kina vetėm rriti tensionet midis dy vendeve. Nė tė vėrtetė, testi mund tė ketė qenė njė arėsye mė shumė pėr Sovjetikėt pėr tė bėrė pėrpjekje mė tė mėdha pėr tė ndaluar shtimin e armėve nukleare. Nė vitin 1968, Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Sovjetik firmosėn Traktatin e reduktimit tė Armėve Nukleare. Sovjetikėt nga ana e tyre do tė dėshironin tė shihnin tė limituar forcėn nukleare tė Kinės, qė kur raketa e parė ndėrkontinentale kineze ishte drejtuar nga Rusia. Gara e armėve nukleare, nė Luftėn e Ftohtė, ishte komplikuar mė shumė.

Pėrgatiti Dardana Cami

Daten: E Premte, 16 Tetor 2015
Perseritja: Vjetore
Prioriteti: 5-Normal
Aksesi: Publik
Kategorite: Lufta Ftohte*
Postuar nga: DEFAULT ADMINISTRATOR
Rifreskuar: E Merkure, 30 Shtator 2015 19:07 GMT
Attachment: Asnje



Copyright @ 2005-2015 Gazeta Kritika | Kritika-Lajme | Kritiket Blog | Libri i Verejtjeve | Rss feed | Shko Lart